Duży mózg zawdzięczamy mikrobiomowi jelit
7 stycznia 2026, 12:53Wiele gatunków naczelnych, w tym ludzie, posiada duży mózg w porównaniu do wielkości ciała. Mózgi te ewoluowały wraz z odpowiednimi adaptacjami metabolicznymi, zwiększającymi dopływ energii do mózgu, w tym ze zwiększonym poziomem glukozy we krwi. Wiadomo, że mikrobiom jelit wpływa na metabolizm gospodarza, jednak rola mikrobiomu w ewolucji mózgu naczelnych nie jest jasna. Naukowcy z kilku amerykańskich uczelni podjęli się zbadania wpływu mikroorganizmów zamieszkujących jelita naczelnych na ewolucję ich mózgów.
Sieć Tor wcale nie taka bezpieczna
14 listopada 2014, 07:30Sieć Tor nie jest tak bezpieczna, jak miała być. Europejskie i amerykańskie organa ścigania przeprowadziły akcję „Onyomous”, w ramach której przejęły kontrolę nad 27 węzłami sieci Tor i zlikwidowały ponad 400 serwisów. Śledczy nie ujawnili, w jaki sposób ustalili lokalizację wspomnianych węzłów. Architektura sieci Tor powinna uniemożliwiać takie działania.
Jak "odwrócić" ślimaka?
2 grudnia 2009, 10:00Charakterystyczny skręt muszli ślimaków jest tylko jedną z wielu cech zewnętrznych zaprogramowanych w genomie tych zwierząt. Okazuje się jednak, że genetyczny program rozwoju skorupy mięczaka można z łatwością odwrócić za pomocą... szklanej pałeczki.
Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast
5 marca 2026, 10:53Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.
Rekordowy blok ze starożytności
4 grudnia 2014, 08:03Latem 2014 r. archeolodzy z Wydziału Orientalnego Niemieckiego Instytutu Archeologii odkryli w kamieniołomie w Baalbek w północno-wschodnim Libanie największy blok, jaki został wyciosany przez ludzi w starożytności. Monolit, który ma circa 19,6 m długości, 6 m szerokości i co najmniej 5,5 m wysokości, jest nadal częściowo zakopany. Jego wagę szacuje się na 1650 t.
To nie płeć, lecz powierzchnia
16 grudnia 2009, 10:52Palce kobiet są wrażliwsze dotykowo od palców męskich. Nie ma to jednak związku z płcią, a przynajmniej nie jest on bezpośredni. Dzieje się tak, ponieważ są mniejsze i w związku z tym receptory znajdują się bliżej siebie (The Journal of Neuroscience).
Najbardziej precyzyjne pomiary masy bozonu W uspokoiły fizyków
20 kwietnia 2026, 07:39Gdy cząstki elementarne mają wyższa lub niższą masę, niż się spodziewano, fizycy mają problem. Pojawiają się przypuszczenia, że to, co dotychczas wiedzieliśmy o wszechświecie nie jest prawdą. Cząstka, której masa wykracza poza tę przewidzianą teoriami, podważa założenia dotyczące sił tworzących naszą rzeczywistość. Tak właśnie było od kilku lat z bozonem W.
Przełomowy kwantowy dysk twardy
9 stycznia 2015, 10:34Fizycy pracujący nad prototypowym kwantowym dyskiem twardym dokonali przełomu. Udało im się ponad 100-krotnie wydłużyć czas przechowywania danych w takim urządzeniu. Informacje przechowano przez ponad 6 godzin. Sądzimy, że wkrótce możliwe będzie przesyłanie informacji kwantowych pomiędzy dwoma dowolnymi punktami na świecie - mówi główna badaczka, Manjin Zhong.
Obrzezanie chroni przed infekcjami
8 stycznia 2010, 20:12Obrzezanie, którego skuteczność jako procedury zmniejszającej ryzyko zakażenia HIV udowodniono już kilka lat temu, sprzyja także ograniczeniu patogennej flory bakteryjnej na prąciu - twierdzą badacze z Translational Genomics Research Institute (TGen) oraz Johns Hopkins University.
Niezwykłe znalezisko zmieni pogląd na słynny skarb?
24 czerwca 2026, 14:01Sygnał który niedawno usłyszał w słuchawkach detektorysta Stephen Newbury może wywrócić do góry nogami obowiązujący od dekad pogląd na pochodzenie jednego z najsłynniejszych zabytków wczesnośredniowiecznej Europy. W pobliżu miejscowości Lynsted w hrabstwie Kent Stephen znalazł bowiem niewielki, wykonany ze stopu miedzi, stempel z przełomu VI i VII wieku. Jego znaczenie jest jednak nieproporcjonalnie wielkie w stosunku do rozmiarów.
